आंब्याची काणी

– नेहा नंदेश गोवेकार

अरे बाबा, तु खंय वता? हय हांव उलो करता तुका, म्हाका पळय तरी! खंय पळयता’? आयकपाक येना दिसता. कडकडीत वत येल्ले की म्हाका सोदित भोवा. हय हांव आसा. एक मोटें आंब्याचें झाड. खूब दीस जाले, म्हाजो एक खांदो मोडपाक पावला. दुखता म्हाका. कोण आधार सुध्दा दिना. येतात, तुमी तोरा कितलीं आसा ती मेजतात आनी वतात. म्हाजो एक खांदो मोडला ते कोण पळयना.

हे तोंडा फुडें घर आसा पळय, तेंचानी म्हाका ल्हान आसतना हाडलोलो. थंय एक मनीस आसलो झाडाचेर खुब मोगी, तेची भुरगीं म्हाका उदक घालतालीं. भुरगीं सरभोंवतीं खेळटालीं. बायल केन्ना केन्ना येताली उदक घालूंक. कपडे सुकवपाक म्हाज्या भोंवतणी दोरी बांदताली. करता करता भुरगीं व्हड जालीं, कामाक गेलीं. तो जाण्टो जालो तरी तसोच तो म्हाजी कुयदात घेतालो.

आतां खबर ना, तो दिशटी पड ना. आता भुरगीं येना. आमो आसा कि ना पळयतात, वतात. सकाळची काय ती नासता घराकडेन कामाक वता. हांव आसा आपलो रस्त्याकुशिक. मागीर लोक कोणूय फातर मारून आंबो उडयतात. आयज जर तो जाण्टेलो आशिल्लो जाल्यार म्हाजी कुयदात घेपाचो, खांद्याक आधार दिवपाचो.

मागीर तुमीच पावसांन म्हण्टली, खांदो पडलो रस्त्यार आनी रस्तो बंद जालो. बरो जिव आसताना सवकासायेन काडिनात तुमी. मागीर बोवाळ मारुक फुडे. तुमका आंबे खावपाक घावले कि जाले, बेश्टो सादो आंबो न्हू हा. मानकुरात हांव, एकदम गोड. जालो भुरगो सुध्दा बोटां चोकून खाता. आंब्यापसून जायते फायदे आसतात, आंब्याचो जुयस (juice), लोणचें, हालवो, मिठायी,आईस्क्रीम, पापड सुध्दा करतात. फकत फळ दिना. तुमचें देवकार्य आसलें कीं येतात तुमी बडी घेवन आंब्याचे ताणो काडपाक. म्हजी तुमकाच आधार जायना, तर सुकण्यांक सुध्दा म्हजेर घोंटेर करतात, उमेदिन रावतात. तशीच जनावरां येता बसतात, न्हिदतात. माकड जाल्यार आंबो खातात, पाडो उडयतात आनी वतात. पाड्यां पसून मागीर दुसरो आंबो जाता. थोडे लोक सावळेक सांजे येवन बसतात गजाली सांगता, तर केन्ना केन्ना भुरग्याक खेळपाक सुध्दा हाडतात. भुरग्यांक घेवन साजे झाडाच्या सावळेक बसतात. भुरगीं खेळटात, बायला बसून सांगतात गजाली, किते रांदलें, जेवले, हो टीव्ही प्रोग्राम पळयलो? अशे आनी तशे जालें करून, पूण म्हाका कोण पळयना. एक एकदां म्हाका भंय दिसता, तुमी सकयल बसतात, तेन्ना म्हाजो खांदो तुमचें तकलेर पडल्यार किते जातलें? जाणा तुमी?

तेन्ना म्हाका बडबडू नाका हा, खांद्याच्या जाग्यार आंबो पडलो जाल्यार बडबडची ना. आंबो घेवन धावतली. तोरा काडपाक येता तेन्ना तुमी म्हाजेर फातर मारून मारून म्हाका दुखयतात, तोर पडले कि मीठ-मसालो मारून खातात, हमम्मम चाक! तुमी आवाज केलो कि म्हाका कळटा, तुमका म्हजे तोर आवडले, तशे तुमी आंबे सुध्दा खातात, मिठक्यो मारून.

बाजारांत आंबे खूब आयले . मारक जाल्यात, तुमका खावपाक कठिण केलां. आतां म्हजो आंबो खालो कि, बि म्हणजे पाडो रुजत घाल, म्हणजे दुसरो आंबो तयार जातलो. भरपूर उदक घालां, मागीर खाया ताव मारित. तुमी जाणा हांव फळांचो राजा! आनी गरमी येल्ली कि हांव बाजारांत येवन बसल्लेलो दिसतां, पिंवळे, हळडुळे, तांबडे, पांचवे आनी नारंगी रंगान नटललो आसता.तेन्ना तुमका रूच येता. तेन्ना कितले पयशे दितात आनी घेतात. पण झाड लाय म्हण सांगता तेन्ना तुमी लायनात. फकत झाड लायल्यार तुमका कितलो फायदो आसा! तुमची भलायकी सुध्दा फळां खावन बरी जाता. झाडाक लागून तुमका पावस सुध्दा बरो येता. आमका लागून तर तुमका फायदोच फायदो, लुकसाण ना.

बरे गजाली खूब जालें, आतां मातसो तुमचेकडेन वेळ आसा जाल्यार म्हाजो मातसो वो खांदो काडा, ना जाल्यार आधार दिय्यात तेका. फाल्या वार्‍यान कोणाचेर पडलो जाल्यार म्हाका बडबडू नाका हा, यो तर बेगीना, म्हाका आधार दिय्यात.